Op 14 maart 2014 keurde de Vlaamse Regering de implementatie van de armoedetoets binnen de Vlaamse overheid goed.

Waarom?

De armoedetoets draagt in het algemeen bij tot goede en kwaliteitsvolle regelgeving. In het kader van een inclusief beleid mag regelgeving geen doelgroepen, zoals mensen in armoede, uitsluiten. Regelgeving mag ook geen nieuwe armoede creëren. Hiervoor is het belangrijk dat beleidsmakers met een armoedebril naar de bestaande en nieuw te ontwikkelen regelgeving kijken.

Via de armoedetoets gaat de Vlaamse Regering na of haar regelgeving geen onbedoelde effecten heeft voor mensen in armoede.

Wat is een armoedetoets?

Een armoedetoets is het resultaat van een participatief proces waarlangs overheidsactoren, in dialoog met andere betrokken actoren, het beleid bij het ontwerp of de uitvoering screenen op de mogelijke impact die het zal hebben of heeft gehad op armoede, op mensen in armoede of op ongelijkheid die tot armoede kan leiden. Die andere actoren zijn organisaties of mensen die over ervaringskennis beschikken en organisaties of mensen die over wetenschappelijke kennis beschikken. Bij nieuwe of wijzigende regelgeving moet in het kader van de armoedetoets ook nagegaan worden of eventuele rechten die door de regelgeving vastgesteld worden, automatisch toegekend kunnen worden.

Wie?

De functioneel bevoegde minister en administratie zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van een armoedetoets. In het hele proces worden minstens het Netwerk tegen Armoede (NTA) en het Vlaams Armoedesteunpunt (VLAS) betrokken. Op die manier wordt beleidskennis gekruist met ervaringskennis en wetenschappelijke kennis.

Binnen de functioneel bevoegde administratie wordt de aandachtsambtenaar voor armoedebestrijding betrokken bij de uitvoering van de armoedetoets. De lijst van aandachtsambtenaren is hier te vinden.

Op welke dossiers?

Het RIA-toepassingsgebied geldt ook voor een armoedetoets. Dat betekent niet dat voor elk regelgevingsdossier waarvoor een RIA moet worden opgemaakt, automatisch ook een armoedetoets wordt toegepast. Vanuit een proportionele toepassing moet per dossier de relevantie van de armoedetoets bekeken worden. Er wordt dan ook gewerkt in twee stappen. In een eerste fase wordt nagegaan of er een effect te verwachten is op mensen in armoede.

De ontwikkelde ‘quick scan voor een duurzaamheidsbeoordeling’ zal daarbij gebruikt worden. Als uit die eerste stap blijkt dat er een effect te verwachten is op (mensen in) armoede, wordt een meer diepgaande armoedetoets uitgevoerd. Zowel materiële als immateriële aspecten moeten in rekening worden gebracht om in te schatten of een beleidsmaatregel effecten zal hebben op (mensen in) armoede. Het horizontaal permanent armoedeoverleg geeft advies over de dossiers waar het wenselijk is een armoedetoets op uit te voeren.

Formele vereisten?

De armoedetoets wordt formeel geïntegreerd in de RIA. Het resultaat is één document: het ingevulde RIA-sjabloon waarbij rekening gehouden werd met de RIA- en de armoedetoets-richtlijnen, alsook die van eventuele andere toetsen.

De armoedetoets wordt, geïntegreerd in de RIA, toegevoegd aan het regelgevingsdossier dat aan het Vlaams Parlement en de adviesraden bezorgd wordt. Het staat hen vrij om op te volgen of de armoedetoets indien nodig werd uitgevoerd alsook gebruik te maken van de informatie die in een armoedetoets terug te vinden is.

Ondersteuning

Handleiding

De handleiding voor de opmaak van een armoedetoets is bedoeld als hulpmiddel bij de uitwerking van een armoedetoets binnen de Vlaamse overheid. Wanneer een reguleringsimpactanalyse (RIA) wordt opgemaakt, wordt de armoedetoets geïntegreerd in het RIA-proces, met één document als eindresultaat. Daarom is deze handleiding van de armoedetoets aanvullend bij de leidraad bij de RIA. Het is een hulpmiddel bij het integreren van de specifieke elementen van de armoedetoets in de RIA.

In deze handleiding geven we eerst een algemene situering van de armoedetoets. In een tweede deel geven we algemene aandachtspunten mee. In een derde deel bespreken we hoe de armoedetoets vorm krijgt. We doen dit aan de hand van de verschillende stappen of hoofdstukken die in een RIA aan bod moeten komen.

Vorming

Er wordt een vormingsaanbod rond de armoedetoets uitgewerkt voor de betrokken ambtenaren en actoren. Een eerste vormingsmoment vond plaats op vrijdag 13 november 2015. Hier vindt u de presentatie.

Meer info

Voor meer informatie over de toepassing van de armoedetoets kan u terecht:

Voor meer info over de RIA kan u terecht bij de dienst Wetsmatiging of op de website www.wetsmatiging.be.